“ZZP’s zijn meer dan een bekostigingssysteem”
Communicatie over zorgzwaartepakketten richt zich meestal tot cliënten. Maar hoe zorg je dat ook medewerkers begrijpen waar het over gaat? ’s Heeren Loo, aanbieder van ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking, maakte een boekje voor de werkvloer. Vol praktische tips en nuttige informatie. Een interview met Geranne Engwirda, lid van de raad van bestuur.
“Wij hebben de ZZP’s aangegrepen om zaken te veranderen in de organisatie”, vertelt Geranne Engwirda. Ze is lid van de raad van bestuur en verantwoordelijk voor de financiële portefeuille. “Meer dialoog met de cliënten en meer bedrijfsmatig werken. Duidelijk maken waar je als zorgverlener voor staat, wat je kunt doen, maar ook waar het ophoudt. Aandacht voor hoe je de medewerkers inzet en wat de gemiddelde salarislast is. Dat vraagt nogal wat van medewerkers. Het is een cultuurverandering. Daar willen we ze graag bij ondersteunen.” ’s Heeren Loo ontwikkelde een boekje speciaal voor medewerkers, met uitleg en praktische tips voor de werkvloer. De boodschap is helder: de klant is koning én minister van financiën.
Tips
Het boekje Zorgzwaartepakket… een nieuwe werkelijkheid. Praktische tips voor de werkvloer brengt nuttige informatie over zorgzwaartepakketten bij elkaar: wat is een ZZP, wat houdt het ZZP in voor de klant, maar ook wat betekent het voor de instelling? Het belicht het systeem vanuit verschillende perspectieven. Zowel fictieve managers, begeleiders als cliënten komen aan het woord. Casuïstiek verduidelijkt de informatie. En op vrijwel iedere pagina staan tips voor de werkvloer. “Met het boekje willen we overbrengen dat zorgzwaartepakketten meer zijn dan een nieuw bekostigingssysteem”, licht Geranne toe. “Dat ze de verhoudingen tussen cliënten en dienstverleners scherpen, door de hele organisatie heen.”
Grenzen
Zorgzwaartepakketten helpen medewerkers bijvoorbeeld om meer in een klant-leveranciermodel te werken. Een ZZP stelt grenzen aan het persoonlijk plan. Geranne: “Zowel aan de onderkant, dus cliënten die onder de uren in hun ZZP zitten, als aan de bovenkant. Vooral dat laatste is lastig hoor, in de zorg. Van nature willen we zorg verlenen. Maar daar zitten dus grenzen aan. De ZZP-indicatie objectiveert die grenzen deels. Het ZZP biedt handvatten om het gesprek aan te gaan.” Met het oog op de toekomst is ze ervan overtuigd dat het goed is dat zorgaanbieders zo leren te denken. “Ik verwacht dat de speelruimte minder wordt.”
FIEN
De medewerkers van ’s Heeren Loo zijn positief over het boekje. “Ik zie dat de teammanagers primair proces, de direct leidinggevenden op de groepen dus, het systeem steeds meer omarmen”, vertelt Geranne. “Het geeft ze inzicht in de besteding van het budget en het doet continu aanspraak op hun creativiteit. Dat vinden ze leuk.” Vooral de managers en de mensen die de zorgplannen opstellen krijgen met zorgzwaartepakketten te maken. Speciaal voor hen ontwikkelde ’s Heeren Loo, naast het boekje, het computerprogramma FIEN. In een handomdraai rekent FIEN uit of de ondersteuning die cliënten vragen betaalbaar is. Uiteraard worden de medewerkers ook nog op andere manieren begeleid. ’s Heeren Loo heeft verantwoordelijke regiomanagers en ondersteunende regiocontrollers die bij vragen het juiste maatwerk leveren.
Pluspunt
Zorgzwaartebekostiging maakt inzichtelijk hoe een zorgaanbieder zijn geld besteedt. Dat is ook waar de maatschappij om vraagt. Een pluspunt, vindt Geranne. “Cliëntenraden bijvoorbeeld gebruiken de ZZP-financiering om naar onze begroting te kijken. Dat houdt ons scherp. We streven naar zoveel mogelijk cliëntgebonden tijd, zonder het belang van scholing te vergeten.” Tegelijkertijd komen ook de tekortkomingen van ZZP’s aan het licht. “Complexere cliëntgroepen zijn niet kostendekkend. Want daar zet je meer en duurdere krachten in, met meer ervaring en opleiding. Of dat consequenties heeft? Nu nog niet. ’s Heeren Loo is een grote organisatie, we vangen het op met solidariteit. Maar dat is geen structurele oplossing. Op een gegeven moment moet je een keuze maken. Ook in die zin wordt het dus zakelijker.”
Elegant
De cliëntgroepen waarvoor ZZP’s niet kostendekkend zijn daargelaten is Geranne wel te spreken over zorgzwaartebekostiging. “De mening over bureaucratie en administratieve last deel ik op dit punt niet. Ik vind het een elegant systeem. Het zou pas lastig worden als we echt de gewerkte uren moesten verantwoorden. Maar dat is niet aan de orde. Ik kom uit de cure, de DBC-systematiek is veel complexer.” Verder ziet ze vooral parallellen tussen care en cure. “Financiering op inspanning, grenzen aan de zorg, er spelen dezelfde thema’s.” Kenmerkend voor de gehandicaptenzorg zijn, volgens haar, de veerkracht, het innovatievermogen en de enorme betrokkenheid van de medewerkers. En de leuke en gevarieerde cliëntenpopulatie. “Daar word ik vaak vrolijk van.”
Kijk voor meer informatie over ’s Heeren Loo op www.sheerenloo.nl.
31 maart 2011