“Alle kennis is beschikbaar in de samenleving”
GZ-organisatie JP van den Bent staat in de belangstelling: de organisatie biedt goede dienstverlening voor minder geld. Bij JP van den Bent zijn de cliënt en zijn begeleider het belangrijkst. De cliënt krijgt wat hij nodig heeft omdat de begeleider het kan en mag regelen. Een gesprek over overhead, expertise, gedrag en deskundigheid met stafmedewerker Betty Geijtenbeek en locatieleidinggevende Mieke Jansen van de Sligte.
“Waar het om draait? Om een individuele mens die ondersteuning nodig heeft. That’s it. We kunnen er heel ingewikkeld over doen, maar we houden het liever eenvoudig.” Stafmedewerker Betty Geijtenbeek legt graag uit hoe de JP van den Bent stichting werkt. JP van den Bent biedt ondersteuning aan mensen met een beperking. Dat hun werkwijze resulteert in een lage overhead is ‘mooi meegenomen’. “Een lage overhead is nooit ons doel geweest. We zijn er wel gelukkig mee natuurlijk, maar het is eerder een logisch gevolg.” De organisatie heeft geen stafbureau, geen pr-afdeling, geen afdeling gebouwen en geen artsen, fysiotherapeuten of logopedisten in dienst. Vraagt de dienstverlening aan de cliënt deze deskundigheid? Dan haalt de organisatie dat uit de maatschappij. “Alle kennis is beschikbaar in de samenleving. Met een cliënt die logopedie nodig heeft, gaan we naar de logopedist in het dorp. Net zoals ieder ander mens dat doet. De kosten betalen we vanuit het ZZP.”
Tijdwinst
Hebben mensen met een ernstige meervoudige beperkingen specifieke expertise nodig? Soms wel, zegt Betty. “Maar als je in die gedachte blijft hangen, ontwikkelen mensen in de samenleving die expertise nooit.” De persoonlijk begeleider regelt de afspraken met logopedisten of andere hulpverleners. Dat lukt altijd. “Als je iets speciaals nodig hebt, zoek je dat, desnoods in een andere regio”, vertelt locatieleidinggevende Mieke Jansen van de Sligte. “Mensen denken dat dat veel tijd kost, maar dat is niet zo. De lijnen zijn kort, de acties gaan niet over meerdere schijven. Ik denk eerder dat er tijdwinst is.” JP van den Bent ervaart het als een voordeel om geen ‘specialisten’ in huis te hebben. Betty: “Ook voor de gebouwen, pr, communicatie en ICT huren we expertise in op het moment dat we het nodig hebben. Die inzet is heel effectief. Want feit is dat mensen in vaste dienst automatisch hun eigen winkel gaan inrichten. En dus ook onnodig werk creëren.”
Gedrag
De lage overhead is slechts een van de waardevolle effecten van de werkwijze van JP van den Bent. “Nog belangrijker zijn de natuurlijke manier waarop we contact met de samenleving leggen én de hoge regelcapaciteit van de begeleiders”, zegt Betty. “Een begeleider moet alles kunnen doen voor de cliënt, zonder daarbij afhankelijk te zijn van staf en leidinggevende.” Daar staat tegenover dat begeleiders bij JP van den Bent een bepaald gedrag moeten laten zien. Mieke: “De begeleider is verantwoordelijk en voelt dat ook zo. Hij of zij kan en mag dingen ondernemen met en voor de cliënt. Wanneer een begeleider successen behaalt, is dat geweldig. Dat straalt af op iedereen en zo zien we het groeien.” Natuurlijk heeft de organisatie daar heel wat jaren over gedaan. “In iedere organisatie zijn er kantelpunten, momenten waarop je keuzes maakt”, legt Betty uit. “Die momenten zijn bepalend voor de koers. JP van den Bent is altijd al een doe-organisatie geweest. Toen in de jaren negentig van de vorige eeuw veel werd gefuseerd zijn wij juist gedefuseerd. Dat was zo’n keuzemoment.”
Cultuurshock
De organisatie bevindt zich nu in de oogstperiode. Betty: “Personeel vinden is nauwelijks een probleem. Mensen vinden het leuk om hier te werken.” Medewerkers die van andere organisaties komen, ervaren wel een cultuurshock als ze bij JP van den Bent binnenstappen. “We horen vaak ‘hoeft dat niet in drievoud?’ of ‘mogen we dat zelf bepalen?’”, lacht Mieke. “Maar het moet wel bij iemand passen.” De meesten groeien er vanzelf in, genieten ervan en ontwikkelen zich met plezier. Betty: “Onze werkwijze helemaal eigen maken duurt gemiddeld een jaar. 98% van de medwerkers vindt het heerlijk. De paar mensen die niet kunnen gedijen, adviseren we eerlijk om iets anders te zoeken.” JP van den Bent doet ook geen acquisitie, toch groeit de organisatie. “De afgelopen drie jaar hadden we 15 à 20% groei op jaarbasis. Door mond-op-mond reclame. Groei is geen doel. We starten alleen iets op als er vraag naar is. En dat schept rust, richting medewerkers en ouders.”
Deskundigheid
Wil je begeleiders met een hoge regelcapaciteit en verantwoordelijkheid, dan moet je ze ook faciliteren. Daar is JP van den Bent zich terdege van bewust. Deskundigheidsbevordering krijgt veel aandacht. Mieke: “Medewerkers kunnen intern trainingen volgen. Het aanbod is groot. We zien het als een investering die zich terugbetaalt, voor alle functiegroepen.” Sommige trainingen zijn verplicht voor iedereen, andere alleen voor bepaalde functiegroepen en dan is er nog een aantal facultatief. Aan de basis staat de training Vraaggericht werken. “Deze training hebben we zelf ontwikkeld. Medewerkers leren dat zij het instrument zijn om vraaggericht werken voor elkaar te krijgen. Dat is verplichte kost voor iedereen, van clustermanager tot locatie-assistent.” Andere trainingen koopt de organisatie in bij bijvoorbeeld Hogeschool Utrecht of Calibris. Maar het zijn eigen medewerkers die de trainingen geven. Zij worden daarvoor opgeleid, krijgen een licentie en volgen allemaal een jaarlijkse terugkomdag.
ZZP’s
De invoering van ZZP’s heeft de werkwijze van JP van den Bent niet veranderd, in tegendeel. “Toen Mieke en ik de website werkenmetzzps.nl bekeken, schrokken we”, zegt Betty. “Hoe ingewikkeld kun je het maken. Wij hebben geen modellen gebruikt en geen workshops gevolgd.” JP van den Bent neemt de cliënt als uitgangspunt en faciliteert de regelcapaciteit van de begeleiders. “Ook locaties sturen niet op ZZP’s”, voegt Mieke toe. “Wisselingen in ZZP’s pakt de leidinggevende op als ze zich voordoen. Dan maken we het weer passend. Maar altijd vanuit de cliënt.” Het is dan ook niet verwonderlijk dat JP van den Bent in de belangstelling staat en veel bezoek krijgt van collega-instellingen. De organisatie werkt daar graag aan mee. Betty: “Zonder te willen prediken denk ik dat we iets te vertellen hebben. We bieden goede dienstverlening voor minder geld. Dat betekent dat er nog wat te winnen is in de langdurige zorg. En dat heeft maatschappelijk belang.”
23 januari 2012