“Meer verantwoordelijkheid maakt het werk leuker”
Balans aanbrengen tussen de zorg voor en het welbevinden van cliënten aan de ene kant en de inzet van personeel en beschikbare financiering aan de andere kant. Dat wil zorgorganisatie ’t Derkshoes bereiken met verdere invoering van ZZP’s. Beleidsmedewerker en projectleider Irene van Kampen en teamleider en projectteamlid Agnes Doorten lichten het verandertraject toe. “We leren meer open te staan voor de wensen en behoeften van cliënten.”
‘t Derkshoes is onderdeel van de Stichting Huisvesting Ouderen Westerbork. De kleine zorgorganisatie heeft een kleinschalige en lokale identiteit. In woonzorgcentrum ’t Derkshoes wonen 83 cliënten, in ruim opgezette individuele appartementen. ‘t Derkshoes heeft de ZZP-methodiek ingevoerd, maar stuurt er nog onvoldoende op. Met andere woorden: het primaire proces en de werkwijze van de medewerkers moeten nog ZZP-proof worden. “Ons einddoel is dat elke cliënt een ZZP heeft dat bij hem past en dat onze medewerkers meer gericht zijn op het welzijn van de bewoners”, zegt Agnes Doorten, teamleider en projectteamlid. Beleidsmedewerker en projectleider Irene van Kampen vult haar aan: “We willen de balans vinden tussen de ZZP-financiering en de inzet vanuit de organisatie. Zodat we een toenemende zorgzwaarte van onze cliënten kunnen vertalen in meer personele inzet of extra deskundigheid.”
Bewustwording
‘t Derkshoes startte met bewustwording. De organisatie bracht in kaart hoeveel zorg de medewerkers eigenlijk per cliënt verleenden. En legde de uitkomsten naast de ZZP-indicatie van de cliënten. Een groep cliënten bleek minder uren zorg te krijgen dan waar ze recht op hadden. Ook waren er cliënten met een te krap zorgzwaartepakket. “Voor die cliënten hebben we een herindicatie aangevraagd”, vertelt Agnes. De leidinggevenden werken inmiddels met een systeem dat de geleverde zorg vergelijkt met wat geleverd kán worden. Agnes: “Heel handig voor het roosteren. Als ik besluit extra formatie in te zetten is meteen duidelijk of dat wel of niet past binnen het budget.”
Experimenteren
Ook bracht ’t Derkshoes de 24-uurszorg in kaart en signaleerde knelpunten daarin. Het leverde een herkenbaar beeld op, aldus Agnes. “Het is een objectieve bevestiging van knelpunten die medewerkers al langer ervaren. Het maakt de werkdruk zichtbaar. Nu kan ik kijken of en hoe we het anders kunnen organiseren.” Op basis van de huidige ZZP-mix kan ’t Derkshoes meer uren inzetten. Waar en hoe is de volgende stap. “Misschien kunnen we taken anders verdelen of de inzet van personeel anders verspreiden over de dag. Samen met de medewerkers gaan we experimenteren met de inzet van verschillende disciplines gedurende de dag.”
Eigenaarschap
Om het einddoel te bereiken besteedt ’t Derskhoes veel aandacht aan eigenaarschap. “Dat bestaat op elk niveau, legt Irene uit. “Bij ons staat eigenaarschap voor aanspreekbaar zijn en duidelijk maken wat je wilt en wat je doet. We moeten leren elkaar meer aan te spreken.” Heldere rollen en taken zijn een belangrijke voorwaarde. Nu levert de leidinggevende nog een directe bijdrage aan de zorgverlening, bijvoorbeeld in de contacten met familie of de huisarts. ’t Derkshoes wil de contactverzorgende een meer centrale rol geven. Straks is één persoon verantwoordelijk en coördineert de zorg voor een cliënt. Irene: “Meer verantwoordelijkheid maakt het werk ook leuker. Een bijkomend voordeel is dat leidinggevenden zo meer ruimte krijgen om met andere zaken aan de slag te gaan, zoals coaching en sturing.”
Wensen
De uren die over zijn wil ’t Derskhoes ook besteden aan meer aandacht voor het welzijn van cliënten. Met een gemiddelde waardering van 8,2 geven cliënten aan zeer tevreden te zijn. Toch denkt Agnes dat er winst te behalen is. “We willen het perspectief verschuiven naar het geheel: het welbevinden van de cliënt. Ik ben ervan overtuigd dat de focus op gezondheidsklachten en dus de vraag naar zorg dan afneemt.” In eerste instantie brengen de medewerkers de wensen van cliënten in kaart. Irene: “In een later stadium betrekken we de bewoner erbij. We willen namelijk voorkomen dat we bij cliënten verwachtingen oproepen die we nog niet waar kunnen maken.”
Valkuil
Net als in veel andere zorgorganisaties zijn de medewerkers gewend om te denken voor de cliënt, legt Irene uit. “Dat is een valkuil voor iedereen die graag voor een ander zorgt. We moeten leren meer open te staan voor de wensen en behoeften van cliënten, hen keuzes te bieden en minder zelf te bedenken wat goed is.” Bijvoorbeeld door de vraag van de cliënt centraal te stellen in activiteitenprogramma’s. Agnes licht het toe met een voorbeeld: “Tot de lunch bieden we een vol programma, maar nu het zo vroeg donker is vinden cliënten juist dat de avonden zo lang duren. Zij willen graag een bridgeclub of op hun eigen zangkoor blijven. We gaan kijken hoe we dat kunnen faciliteren. Ook onze vrijwilligers kunnen daarin een rol spelen.”
Enthousiast
De medewerkers zijn enthousiast en denken mee. Maar het kost wel veel tijd, vindt Agnes, meer dan verwacht. “Het gaat ons tijd opleveren, maar daarvoor moeten we eerst flink investeren. En dat komt bovenop de tijd die je aan zorgverlening besteedt.” Irene merkt op dat het belangrijk is open te blijven staan voor nieuwe inzichten. “We vonden dat we het al goed deden. En toch kijken we nu anders naar ons werk.”
15 december 2011
Dit praktijkvoorbeeld is gebaseerd op een interview op de website van In voor zorg.